Szukaj

24-08-17 Co oznaczają tajemnicze skróty kawowe?

Co oznaczają tajemnicze skróty kawowe?

Większość produktów nosi różne oznaczenia, które osobom zainteresowanym pozwalają na zapoznanie się z ich klasą, czy jakością bez czytania długich opisów. W przypadku urządzeń gospodarstwa domowego może być to klasa energooszczędności (w przypadku lodówek lub chociażby żarówek) albo jakość obrazu (HD, full HD). Podobnie jest w przypadku kawy: ziarna różnej jakości noszą oznaczenia, które od razu pozwalają na ich odróżnienie oraz wstępne stwierdzenie, czy dana kawa jest (lub może być) dobra, czy nie. Określenia te zwykle odnoszą się do rozmiaru ziaren lub wysokości upraw. Oto najpopularniejsze oznaczenia ziaren kawy:

Rozmiar ziaren kawy

 

Numer sita – np. 17/18

Jedno z podstawowych kryteriów oceny zielonych (surowych) ziaren kawy. Do jego dokonania stosuje się szeregu sit (z ang. „screens”, a proces to „screening”), z których każde ma otwory innego rozmiaru. Sita te mają numery od 8 do 20, a każdy z nich odnosi się do 64 części cala. Sito o numerze 8 ma otwory o wielkości 8/64 cala, a sito o numerze 20 – 20/64 cala. Im większy rozmiar sita, tym większe są ziarna, a tym samym również lepsze (i droższe). W praktyce stosuje się oznaczenia podwójne, np. 17/18 lub 16/17, ponieważ ze względu na niedoskonałość pomiaru dopuszcza się pewne odchyły. Ziarna, które noszą oznaczeni 8 (albo 8/9) to drobinki na które nawet nie warto spojrzeć. Ziarna przechodzące przez sita 19 lub 20 występują zaś bardzo rzadko. W ofercie palarni Single Origin mamy kawę Santos z Brazylii, noszącej oznaczenie 17/18. Jest to arabika  bardzo porządnej jakości, o ładnych, względnie dużych ziarnach.

Oznaczenia literowe – np. AA

Innym sposobem na odróżnienie rozmiaru ziaren jest stosowanie liter, np. AAA lub AA. Im więcej liter „A”, tym większe są ziarna. Największe z nich noszą oznaczenie AAA (np. Kenia AAA – aktualnie nie mamy jej w ofercie). Nieco mniejsze ziarna noszą oznaczenie AA (taka jest nasza kawa Mysore Nugget z Indii). Po literze „A”, idąc w dół „rozmiarówki” występują rozmiary AAB, AB ABB, B, C i tak dalej. Generalnie, szukając kawy wysokiej jakości można wybierać właściwie tylko pomiędzy rozmiarami AAA i AA.

Oznaczenia słowne – np. Supremo

Typowe dla kaw z Kolumbii. Supremo to ziarna najwyższej jakości, które wg w/w klasyfikacji mają rozmiar 18 lub nieco powyżej 18 (sita), albo są pomiędzy AA i AAA. Nieco mniejsze ziarna noszą nazwę Excelso. W naszej ofercie jest kawa Kolumbia Supremo, która ma faktycznie duże, kształtne i bardzo ładne ziarna.

Niekiedy można spotkać także kawę noszącą oznaczenie Maragogype. Jest to tzw. kawa słoniowata, o bardzo dużych ziarnach, dochodzących nawet do 2 cm długości!

Wysokość upraw

 

Inne kryterium jakości ziaren to wysokość upraw. Tutaj sprawa jest względnie prosta – im wyżej, tym lepiej. Na dużych wysokościach kawowiec dojrzewa powoli i musi się bardziej „napracować”, żeby wydać owoc. W rezultacie otrzymuje się ziarna twarde, o  pełnym i bogatym smaku. Na dużych wysokościach rzadziej występują także wszelkie zanieczyszczenia, co również ma wpływ na uzyskanie produktu wysokiej jakości.

SHG lub SHB

Strictly High Grown (wyłącznie wysoko rosnąca) lub Strictly Hard Bean (wyłącznie twarde ziarna). Określenia te są równoważne i odnoszą się do kaw rosnących na wysokościach co najmniej 1500 metrów n.p.m. W takich warunkach drzewa kawowca dojrzewają powoli i dają bardzo porządne ziarna, mające rozbudowany profil smakowy. W naszej ofercie jest kilka kaw noszących techniczne oznaczenie SHG, np. Esmeralda z Meksyku, czy Cafe Carmona z Gwatemali.

HG lub HB

High Grown (wysoko rosnąca) lub Hard Bean (twarde ziarna) – nieco niższa (dosłownie) półka. Kawy mające te oznaczenie rosną na wysokości od 1000 do 1500 metrów n.p.m.

SSB lub SB

Strictly Soft Bean (wyłącznie miękkie ziarna) lub tylko Soft Bean (miękkie ziarna). Oba oznaczenia są równoważne. Czasami jest używane także słowne określenie Central Standard. Kawy określone w ten sposób rosną na wysokościach od około 700 do 1000 metrów n.p.m. (poniżej 700 metrów arabikę jest bardzo trudno uprawiać). Kawy SSB dojrzewają w miarę szybko, przez co mają ubogi bukiet aromatyczno-smakowy. Nie mamy takich kaw w ofercie palarni Single Origin.

Inne parametry

 

Czasami ziarna kawy noszą jeszcze inne oznaczenia, które mogą świadczyć o ich jakości. Jednym z nich jest EP (European Preparation – przygotowanie na Europę). Ziarna takie są poddawane dodatkowej kontroli jakości, aby wysłać je do wymagających klientów na naszym kontynencie. W palarni Single Origin mamy wspomnianą kawę Esmeralda z Meksyku, która nie tylko nosi oznaczenie SHG, ale także EP (czyli jej pełna, techniczna nazwa to Mexico Esmeralda SHG EP).

Każda kupowana przez nas kawa posiada jeszcze jeden parametr, określony słowami natural/washed (naturalna/myta) lub dry/wet (sucha/mokra). Odnosi się on do sposobu obróbki owoców kawowca. Wspominałem już o tym na blogu parę razy, więc po krótce tylko przypomnę. Po zebraniu owoców z drzewa kawowego (które wyglądają jak wiśnie lub czereśnie) należy pozbawić je miąższu i pozostawić tylko pestkę, czyli ziarno kawy. Służą do tego 2 metody: naturalna (sucha) oraz myta (mokra). Pierwsza polega na rozłożeniu owoców kawowca na nasłonecznionych matach, na których obsychają i odpada z nich miąższ, zaś druga na przepuszczeniu ich wodnymi rynnami przez kamienne lub metalowe walce, które zdzierają z nich miąższ. Powołując się jeszcze raz na wspomnianą Esmeraldę, jej pełna nazwa to „Mexico Esmeralda SHG EP washed”, co oznacza, że jest to kawa z Meksyku, o nazwie „Esmeralda”, rosnąca na wysokości co najmniej 1500 metrów n.p.m., poddana dodatkowej kontroli jakości celem wysyłki do Europy i obrobiona metodą mokrą.

Kilka słów na koniec…

 

Należy sobie zadać rozsądne pytanie, czy faktycznie jest tak, że jeżeli kawa ma duże ziarna (np. 18/19) lub rośnie na dużej wysokości (np. SHG), to jest ona faktycznie dobra? Oczywiście nie jest tak, że ziarna określone takimi parametrami będą na 100% wysokiej jakości, a kawa smaczna i aromatyczna. Uznaje się jednak, że wspomniane klasyfikacje na około 90% odzwierciedlają jakość ziaren. Może być tak, że kawa mająca duże ziarna lub rosnąca wysoko wcale nie będzie zachwycająca, ale są to raczej wyjątki. Można przyjąć z dużym prawdopodobieństwem, że wspomniane przeze mnie znaczniki świadczą o wysokiej jakości ziaren i w rezultacie dobrej kawie.

Link do palarni kawy Single Origin

  • Czy na świecie skończy się kawa?

    Niestety, kawa ma przed sobą niepewną przyszłość. Wg raportów publikowanych przez Międzynarodową Organizację Kawy, do roku 2050 połowa terenów, na których obecnie uprawia się kawowce, będzie do tego niezdatna. Inne badania mówią zaś o „potężnych stratach” i ogromnych kłopotach, które…

  • Robusta – zła kawa?

    Czy robusta to zła kawa, a arabika to kawa dobra? Takie pytanie niejednokrotnie usłyszałem w rozmowach z różnymi ludźmi. Odpowiedź, oczywiście, nie jest jednoznaczna i wymaga szerszego nakreślenia tematu. Na świecie uprawia się w gruncie rzeczy 2 gatunki kawy: arabikę…

  • Jaka jest najlepsza kawa na świecie?

    No właśnie, jaka jest najlepsza kawa na świecie? Kopi Luwak? Blue Mountain z Jamajki? A może najdroższa na półce Lavazza lub Illy? Żadna z nich! O jakości kawy nie decyduje aż tak bardzo cena (chociaż dobra kawa musi trochę kosztować).…

  • Kolumbia – wicekrólowa kawy

    Kolumbia ma reputację znakomitego producenta kawy. Dlaczego w tytule artykułu napisałem „wicekrólowa”? Otóż, kraj ten jest drugim na świecie producentem arabiki (a trzecim na świecie producentem kawy – Wietnam jest drugi, ale tam uprawia się głównie gorszą jakościowo robustę). Położenie…

  • Kawa z Indonezji

    Czy kawa pochodzi z Indonezji? Oczywiście, że tak – i jest to naprawdę znakomita kawa! Niewiele osób kojarzy ten azjatycki kraj z kawą, a jednak ma ona tam długą historię i, co równie ważne, świetne warunki do uprawy. Historia kawy…

  • Czy włoskie kawy są najlepsze?

    Jest takie powszechne przekonanie, że włoskie kawy są najlepsze. Każdy (lub prawie każdy) kto pił kawę rozpuszczalną albo zwykłą „zalewajkę”, chcąc wznieść swoje zwyczaje kawowe na wyższy poziom, myśli o tym żeby kupić ekspres i mieć możliwość wypicia w domu…

  • Kawa na Kubie

    Kuba słynie z cygar, rewolucji i amerykańskich krążowników szos z lat ’50, wciąż jeżdżących po tamtejszych drogach. Ten piękny, choć biedny kraj ma jednak wiele więcej do zaoferowania, w tym także świetną kawę, której historia ma już ponad 200 lat.…