Szukaj

18-06-15 Kawa po turecku

Kawa po turecku

Kawa po turecku, czyli przygotowana wg konkretnej metody, którą opisuję poniżej, znana jest już od ponad 500 lat. Nie jest to popularna nadal w Polsce (niestety, ech…) „zalewajka”, czy „plujka”. Jej zaparzenie jest nieco trudniejsze i trochę bardziej czasochłonne, ale przygotowany napój jest intensywny i oryginalny w smaku.

Nim dojdziemy do tego jak się robi kawę po turecku, cofnijmy się trochę w czasie. Pierwsze zapiski mówiące o przygotowywaniu kawy w ten sposób pochodzą z XV wieku z Jemenu (tak na marginesie, to kawę do tego kraju sprowadzało się poprzez port Mokka, od nazwy którego pochodzi też rodzaj kawy). Przez następnych sto kilkadziesiąt lat kawa rozprzestrzeniała się w Imperium Otomańskim: dotarła do Kairu, Mekki, Damaszku i Konstantynopola, powstały pierwsze kawiarnie, a czarny napój zyskał liczne grono zwolenników. Sama nazwa „kawa po turecku” jest bardziej znana w Polsce, niż w Turcji, gdzie mówi się na nią po prostu „kawa”. Jeżeli będziecie kiedyś w tym kraju, to zamawiając ją dostaniecie prawdopodobnie kawę przygotowaną właśnie w ten sposób.

kawa_po_turecku_zestaw

A jaki to sposób? Po pierwsze, jest to kawa gotowana. Większość z Was pewnie robi kawę w ekspresie – ciśnieniowym lub przelewowym. Być może niektórzy z Was używają metod alternatywnych, np. dripa (czyli też metoda przelewowa) lub Aeropressu (pisałem o nim tutaj). Kawę po turecku gotuje się w niewielkim tygielku – tzw. dżezwie. Musi być ona bardzo drobno zmielona, jeszcze drobniej niż do ekspresu ciśnieniowego. O ile zmielone ziarna w przypadku tego drugiego w dotyku przypominają granulki soli, to zmielona kawa do metody tureckiej musi być niczym cukier puder. Większość domowych młynków nie jest w stanie zmielić jej tak drobno, dlatego lepiej poprosić o to sklep lub palarnię, gdzie kupujecie kawę.

kawa_po_turecku_zestaw2

Dżezwę napełnia się wodą do połowy i wsypuje kawę – tradycyjnie 1 łyżkę na 1 filiżankę. Będzie to napój mocny i aromatyczny. Do tego dodaje się (chociaż nie zawsze – to już zależy od upodobania) cukier, a niekiedy także przyprawy, np. cynamon lub kardamon. Następnie wszystko należy zamieszać (jest to jedyny moment, kiedy można mieszać, potem nie powinno się już tego robić) i postawić dżezwę na niewielkim ogniu. Kawę po turecku należy powoli podgrzewać, aż na powierzchni powstanie piana, która zacznie unosić się do góry niczym gotowane mleko. Wówczas należy przerwać gotowanie i rozlać kawę do filiżanek. Ważna jest precyzja i wyczucie. Przerwanie gotowania zbyt wcześnie spowoduje, że nie wytworzy się piana, która jest istotna dla smaku. Zbyt długie gotowanie spowoduje z kolei, że piana opadnie, a kawa nabierze zbyt gorzkiego posmaku.

Kawa dla Turków jest niczym herbata dla Anglików (może to nieco stereotypowe porównanie, ale świadczy o pozycji tego małego czarnego napoju w ich kraju). Pije się ją na spotkaniach towarzyskich, biznesowych, ale także w trakcie rytuałów społecznych. Jeszcze do niedawna świeżo poślubiona żona mogła dać znać swoim teściom co myśli o zaaranżowanym małżeństwie poprzez odpowiednie przygotowanie kawy. Jeżeli była słodka – wówczas była bardzo zadowolona, jeżeli gorzka – wówczas była zniechęcona. Podanie kawy z solą oznaczało zaś zniewagę i wielki sprzeciw. Nie na darmo dyplomata francuski z przełomu XVIII i XIX wieku, Charles-Maurice de Talleyrand pisał: „Kawa musi być gorąca jak piekło, czarna jak diabeł i słodka jak miłość”.

  • Test ekspresów do kawy De’Longhi. Jak wybrać najlepszy? Test ekspresów do kawy De’Longhi. Jak wybrać najlepszy?

    Test ekspresów do kawy De’Longhi. Jak wybrać najlepszy ekspres automatyczny? Często zadajecie mi pytania odnośnie tego jaki ekspres kupić do domu. Każdemu staram się doradzić, wg jego potrzeb i możliwości finansowych, ale niemalże zawsze spotykam się z pytaniem: co z…

  • Jak wybrać ekspres przelewowy?

    Ekspresy przelewowe. Czy ktoś jeszcze je pamięta? Kiedyś były w wielu domach, ale obecnie są coraz rzadszym widokiem. Moim zdaniem niesłusznie, bo dobry ekspres przelewowy jest wygodny w użytkowaniu i może zrobić kawę, która zadowoli większość osób. Zasada działania ekspresu…

  • Czy na świecie skończy się kawa?

    Niestety, kawa ma przed sobą niepewną przyszłość. Wg raportów publikowanych przez Międzynarodową Organizację Kawy, do roku 2050 połowa terenów, na których obecnie uprawia się kawowce, będzie do tego niezdatna. Inne badania mówią zaś o „potężnych stratach” i ogromnych kłopotach, które…

  • Robusta – zła kawa?

    Czy robusta to zła kawa, a arabika to kawa dobra? Takie pytanie niejednokrotnie usłyszałem w rozmowach z różnymi ludźmi. Odpowiedź, oczywiście, nie jest jednoznaczna i wymaga szerszego nakreślenia tematu. Na świecie uprawia się w gruncie rzeczy 2 gatunki kawy: arabikę…

  • Czy ziarna kawy należy mrozić?

    Czy kawę należy mrozić przed zaparzeniem? Absurd? Może i tak, ale niedawno świat obiegły newsy o odkryciach angielskich naukowców, którzy twierdzą, że taki proceder może skutkować lepszą i smaczniejszą filiżanką kawy. Postanowiłem się temu przyjrzeć. Sprawą zajmowali się badacze z…

  • Kolumbia – wicekrólowa kawy

    Kolumbia ma reputację znakomitego producenta kawy. Dlaczego w tytule artykułu napisałem „wicekrólowa”? Otóż, kraj ten jest drugim na świecie producentem arabiki (a trzecim na świecie producentem kawy – Wietnam jest drugi, ale tam uprawia się głównie gorszą jakościowo robustę). Położenie…

  • Jak wybrać ekspres kolbowy do domu?

    W poprzednim artykule pisałem o tym czym kierować się przy wyborze automatycznego ekspresu do kawy. Tym razem przyjrzę się ekspresom kolbowym i postaram się przedstawić Wam wskazówki przy wyborze takiego urządzenia. Pierwsze pytanie, które powinniście sobie zadać, dotyczy tego jaką…